Witlof verbouwen is voor veel mensen een spannend project, omdat het een groente is met een bijzonder groeiproces. Toch is het heel goed mogelijk om deze knapperige groente zelf in je eigen tuin te laten groeien. Met wat geduld en aandacht kun je straks genieten van verse witlof rechtstreeks van eigen grond. In deze blog lees je hoe je stap voor stap aan de slag kunt gaan.
Het bijzondere groeiproces van witlof
Niet elke groente groeit zoals witlof. Bij deze groente speel je eigenlijk twee rondes: eerst kweek je de penwortels in de volle grond, en daarna laat je de witlofkropjes in het donker groeien. Dit is anders dan bij groenten zoals sla of wortels. Witlof wordt eerst in het voorjaar gezaaid, meestal rond mei, als de grond al wat warme dagen heeft gekend. Terwijl het jonge plantje groeit, ontwikkelt zich een dikke, stevige wortel in de grond. Deze wortels zijn later nodig om de bekende, witte kroppen te vormen. Het tweede deel heet trekken. Daarbij breng je de wortels in het najaar binnen of op een beschutte plek en dek je ze af. In die donkere omgeving groeien uit de wortels de mooie witlofkropjes. Zo blijft de groente wit en zacht van smaak.
Zaaitijd en verzorging van de plantjes
Kies voor een zonnige plek met losse, niet te natte grond om witlof te zaaien. Het zaaien kan in mei, soms al in april als het zacht weer is. Maak regels in de aarde en strooi het zaad dun uit. Zorg dat het zaad net onder het oppervlak ligt en houdt de grond vochtig, maar niet te nat. Na een tot drie weken komen de eerste blaadjes tevoorschijn. Houd de jonge plantjes goed in de gaten en verwijder onkruid, zodat ze genoeg licht en ruimte krijgen. Als de plantjes goed groeien, moeten ze worden uitgedund. Dit betekent dat je de zwakste sprietjes verwijderd, zodat de overgebleven planten voldoende ruimte hebben om stevige penwortels te ontwikkelen. Het verzorgen tijdens de groeiperiode bestaat vooral uit water geven bij droogte, het weghalen van onkruid en het controleren op vraat door slakken. Sommige tuiniers leggen zaagsel rond de steeltjes om slakken op afstand te houden. Zo krijgen de planten een goede kans om mooie wortels te vormen.
De oogst van de penwortels in het najaar
Wanneer de zomer overgaat in het najaar en het blad verkleurt, is het tijd om te oogsten. Graaf voorzichtig de wortels uit de grond. Ze moeten stevig en mooi recht zijn. Snijd het loof op ongeveer drie centimeter boven de wortel af. Dit bovenste stuk is nodig om later nieuwe groeikracht te geven tijdens het trekken. Het tuindeel van de kweek is nu klaar, en het tweede deel begint. Je kunt de wortels even bewaren op een koele, droge plek als je nog niet direct verder wilt gaan. Ze mogen alleen niet uitdrogen, want dan mislukt het volgende groeistadium.
Witlof trekken: kroppen kweken in het donker
Het trekken van witlof is het bijzondere stuk van de teelt. Voor dit proces plaats je de wortels rechtop in een emmer, bak of kist. Vul deze met vochtige aarde of potgrond, zodat de wortels stevig kunnen staan. Dek de wortels af met een laagje aarde en zorg dat licht geen kans krijgt. Dit kan met een zwarte plastic zak, een omgekeerde bloempot of zelfs een afsluitbare kist. In het donker groeien de bekende witte bladeren uit de wortelkoppen. Dit duurt ongeveer drie tot vijf weken, afhankelijk van de temperatuur, die het liefst tussen de ongeveer 12 en 18 graden Celsius ligt. Als de kropjes ongeveer twintig centimeter hoog zijn en stevig aanvoelen, kun je ze oogsten. Snijd de kroppen net boven de wortel af. Daarna zijn ze klaar voor de keuken. Zo heb je met eigen handen een bijzondere groente gekweekt waar veel smaak aan zit.
Tips voor een gezonde oogst en lekkere witlofkropjes
Een goede bodem is belangrijk, omdat witlof lange, rechte wortels maakt. Kies een stuk tuin zonder veel stenen en zorg dat de grond diep losgemaakt wordt. Geef regelmatig water, maar laat de grond niet te nat worden, want dan rotten de wortels soms weg. Slakken en andere dieren zijn dol op jonge witlofplanten, dus bescherm ze goed, bijvoorbeeld met slakkenkorrels of een rand zaagsel. Let er ook op dat je niet te dicht bij elkaar zaait, want dan krijgen de planten niet genoeg ruimte. Tijdens het trekken is het echt noodzakelijk om het licht goed tegen te houden. Zelfs een klein straaltje licht kan zorgen voor groene, bittere bladeren. Wie wil, kan trekken in een koude schuur, kelder of zelfs in een grote donkere doos op het balkon. Zo maak je het proces helemaal af op je eigen manier en heb je straks verse witlof, zonder toevoegingen of bestrijdingsmiddelen.
Veelgestelde vragen over witlof verbouwen
Wanneer kan ik witlof het beste zaaien?
Witlof zaai je meestal in mei in de volle grond. In april kan het ook, maar dan moet het een beschutte plek zijn en het mag niet vriezen.
Hoe diep moet ik witlof zaaien?
Witlofzaadjes zaai je heel oppervlakkig. Bedek het zaad met een dun laagje aarde, ongeveer een halve centimeter.
Waarom moet witlof in het donker groeien tijdens het trekken?
Witlof groeit in het donker om de bladeren wit en zacht te houden. Krijgt de krop licht, dan wordt het blad groen en bitter.
Hoe lang duurt het voordat ik witlof kan oogsten?
Na het zaaien duurt het een paar maanden tot de wortels groot genoeg zijn. Het trekken van de kroppen duurt daarna meestal nog drie tot vijf weken.
Waar kan ik witlof wortels trekken als ik geen tuin heb?
Als je geen tuin hebt, kun je de wortels ook binnen trekken, bijvoorbeeld in een kelder, schuur of in een grote doos die je goed afsluit tegen licht.
