Goed tuingereedschap maakt het werk in de tuin een stuk aangenamer. Maar wie zijn spullen niet goed verzorgt, merkt al snel dat scharen bot worden, spaden gaan roesten en stelen beginnen te splinteren. Dat is zonde, want met een beetje aandacht gaan de meeste tuinspullen tientallen jaren mee. In dit stuk lees je hoe je je gereedschap schoon houdt, scherp maakt en goed opbergt.
Schoonmaken is de basis van goed onderhoud
Na elke werksessie in de tuin zit er aarde, mos of plantensap op je schop, hark of snoeischaar. Als je dat laat zitten, trekt het vocht vast en begint het metaal te roesten. Het schoonmaken hoeft niet veel tijd te kosten. Borstel het vuil eraf met een harde borstel, en neem daarna het gereedschap af met een droge doek. Zit er hardnekkig vuil op het metaal, dan kun je dat losweken met water en een oude spijker of schraper. Let er wel op dat je het gereedschap daarna goed laat drogen voordat je het wegzet. Een beetje koolzaadolie of lijnolie op het metaal beschermt tegen roest. De houten steel kun je behandelen met gekookte lijnolie. Dat houdt het hout soepel en voorkomt dat het barst of splintert.
Scherp gereedschap werkt beter en is minder vermoeiend
Een botte schop of snoeischaar kost veel meer kracht dan een scherpe. Bovendien doe je met bot gereedschap meer schade aan planten, omdat je meer moet drukken en trekken. Vijlen, slijpen en wetten zijn de meest gebruikte manieren om snijdend gereedschap weer scherp te krijgen. Voor snoeischaren en heggenscharen is een diamant slijpstokje of een fijne wetsteen het meest geschikt. Een gewone metaalvijl werkt goed voor de rand van een schop of spade. Beweeg de vijl altijd in één richting over de snijkant, dat geeft het beste resultaat. Hoe vaak je moet slijpen hangt af van hoe veel je tuiniert. Wie regelmatig snoeit en spit, merkt al na een paar weken dat het verschil voelbaar is. Het is slim om aan het begin en aan het einde van het tuinseizoen even alle snijkanten te controleren.
Roest verwijderen voordat het te laat is
Roest is de grootste vijand van metalen tuinspullen. Een lichte bruine verkleuring is nog geen ramp, maar als je niets doet, wordt het metaal poreus en broos. Fijn schuurpapier of staalwol zijn goede middelen om beginnende roest te verwijderen. Dompel het gereedschap daarna kort in een mengsel van water en azijn, dat lost hardnekkigere roestplekken op. Spoel het daarna goed af en droog het grondig. Als de roest is verwijderd, behandel je het metaal direct met een dun laagje beschermende olie. Wacht er niet te lang mee, want roest verspreidt zich snel zodra het eenmaal een start heeft gemaakt. Wie zijn spaden, vorken en scharen met regelmaat nakijkt, kan dit probleem in de meeste gevallen helemaal voorkomen.
Goed opbergen verlengt de levensduur sterk
Veel mensen gooien hun tuinspullen na gebruik achterin de schuur op een hoop. Dat is begrijpelijk als je moe bent van het tuinieren, maar het is niet goed voor je gereedschap. Als metaal en hout langdurig contact maken met een vochtige vloer of andere natte spullen, gaat het snel achteruit. Een gereedschapswand of een rail waaraan je spaden, harken en scharen kunt ophangen is een goede oplossing. Zo hangen ze droog en zijn ze makkelijk terug te vinden. Er zijn speciale houders voor de meeste soorten tuingereedschap te koop, maar eenvoudige haken aan de muur doen ook hun werk. Bewaar je gereedschap bij voorkeur op een droge, vorstvrije plek. Vorst kan er namelijk voor zorgen dat houten stelen krimpen of barsten. Wie zijn spullen netjes opruimt, heeft er jaar na jaar plezier van.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn tuingereedschap oliën?
Het is verstandig om metalen onderdelen van je tuingereedschap minstens twee keer per jaar in te smeren met olie: aan het begin van het tuinseizoen en aan het einde. Gebruik je je spullen intensief, dan is het beter om dit vaker te doen, bijvoorbeeld na iedere grondige schoonmaakbeurt.
Welke olie is geschikt voor houten stelen?
Gekookte lijnolie is een goede keuze voor houten stelen van tuingereedschap. Het trekt goed in het hout en beschermt het tegen uitdrogen, barsten en vocht. Breng het aan met een doek en laat het goed intrekken voordat je het gereedschap weer gebruikt.
Kan ik geroest gereedschap nog redden?
Licht geroest gereedschap is in de meeste gevallen goed te redden. Verwijder de roest met fijn schuurpapier, staalwol of een mengsel van water en azijn. Na het schoonmaken is het belangrijk om het metaal direct in te smeren met olie, zodat de roest niet terugkomt.
Wat is het verschil tussen vijlen en slijpen?
Vijlen doe je met een metaalvijl en is geschikt voor bredere snijkanten zoals die van een schop of spade. Slijpen doe je met een slijpsteen of diamantstokje en is geschikt voor fijne snijkanten, zoals bij snoeischaren. Beide technieken scherpen de rand van het gereedschap opnieuw aan, maar zijn bedoeld voor verschillende soorten gereedschap.
